Vì sao Nga không đi chiếm thuộc địa?

Lính Nga năm 1855 cùng với thời Pháp chiếm Việt Nam

Vì sao Nga không đem tàu đi chiếm thuộc địa như Anh, Pháp, Tây Ban Nha …?

Vào thế kỷ 19 và trước đó, khi các vua chúa Châu Âu đem tàu chiến đi đánh chiếm thuộc địa ở Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ thì Nga Hoàng đem quân đi đánh các nước láng giềng của Nga.

 

Sỡ dĩ Nga không đem tàu chiến đi đánh thuộc địa như các nước Châu Âu vì Nga kém về hải quân. Nga nằm ở phía Bắc, ở giữa đất liền, hai phía mở ra biển ở phía Tây và Đông đều là hải cảng ở trên cao, mùa đông nước đóng băng, tàu bè khó đi lại. Trong khi các nước Châu Âu nằm giáp biển, lối ra biển rất dễ, lại thêm biển Địa Trung Hải nước ấm đi lại rất dễ dàng. Các nước Châu Âu đi biển nhiều nên kỹ thuật đóng tàu tiến bộ hơn còn Nga ít đi lại bằng tàu bè nên hải quân Nga lạc hậu hơn.

Nga đi đánh chiếm các nước láng giềng xung quanh Nga được vì Nga học văn minh của các nước Châu Âu trước, mua súng ống, đổi mới quân đội theo Châu Âu trong khi nhiều nước xung quanh Nga còn lạc hậu nên yếu hơn Nga.

Các nước Châu Âu có súng thì đi tàu đánh các nước ở xa còn lạc hậu. Còn Nga học Châu Âu có súng thì đi đánh các nước ở sát Nga chưa kịp đổi mới . Các nước Trung Á thời xưa cưỡi ngựa bắn cung rất là thiện chiến nhưng về sau không chống nổi Nga có súng ống.

Trong khi Pháp, Anh đi chiếm Việt Nam, Ấn Độ, các nước ở Châu Phi, Châu Á thì Nga đi đánh chiếm Turkestan, Uzbekistan, Kazakhstan, Turkmenistan…. Các nước này trở thành thuộc địa của Nga.

Năm 1917, khi Nga có nội chiến vì Cách Mạng Tháng Mười, một số nước từng bị Nga Hoàng đánh chiếm đã tách ra tuyên bố độc lập. Sau khi thắng nội chiến, Lê Nin đem quân đi đánh các nước đã tách ra khỏi Nga để sáp nhập trở lại Nga. Lê Nin muốn bắt các nước này trở thành thuộc địa của Nga trở lại. Trong khi đó Lê Nin cũng tung ra kế hoạch đào tạo cộng sản để giải phóng các nước thuộc địa của Anh, Pháp, Hòa Lan …

Lê Nin muốn các nước thuộc địa của Anh, Pháp, Hòa Lan… trở thành cộng sản rồi không bán nguyên liệu, không mua hàng của các nước này nữa. Lê Nin muốn chặn nguồn nguyên liệu, giết chết thị trường tiêu thụ hàng hóa của các nước tư bản để các nước tư bản trở thành suy yếu. Trong khi các nước trở thành cộng sản thì bán nguyên liệu cho Nga, trở thành thị trường cho Nga để cho Nga mạnh lên.

Lê Nin có kế hoạch đánh quị các nước tư bản từ thập niên 1920 nhưng đến thập niên 1940, 1950 các nước Mỹ, Anh mới nhìn thấy và lo ngăn chận sự bành trướng của cộng sản trên thế giới.

Khi Liên Bang Xô Viết bị tan rã thì có những bài báo nói nước Nga bị mất các nước mà Nga Hoàng đã từng chiếm giống như Anh, Pháp … bị mất thuộc địa ở Á, Phi. Còn ông Vladimir Putin thì nói sự tan rã của Liên Bang Xô Viết làm tiêu tan công lao đánh chiếm cả ngàn năm của các Nga Hoàng.

 

Minh Đức

2026.04.22