Nhìn lại phong trào Tây Sơn - BBC

Bên cạnh hai cách nhìn từ trước tới nay về phong trào Tây Sơn (1773-1802), nay một nhà nghiên cứu người Mỹ vừa đưa ra một đánh giá mới.

Trong bài viết ‘Rethinking the Tây Sơn Era’ (Nghĩ lại về thời Tây Sơn), giáo sư George Dutton, khoa Ngôn ngữ và Văn hóa châu Á, ĐH University of California Los Angeles (UCLA) không đồng ý với hai quan điểm cũ ở Việt Nam về triều đại Tây Sơn.

Nghĩ về hình tượng Lê Văn Tám

Tạp chí Xưa & Nay số 154 (202) - XII - 2003, bài Đọc hồi ký Dương Quang Đông trọn đời tận trung với Đảng tận hiếu với dân của Nguyễn Quế Lâm, trang 9, có đoạn viết:

Mặt trái chiếc huân chưong "Chiến Thắng"

Chế độ Phát Xít Ðức là một con quái vật khủng khiếp của thế kỷ 20, đã gây ra cuộc thế chiến thứ hai, ngốn hàng chục triệu sinh mạng người vô tội, gieo rắc biết bao đau thương, tang tóc, điêu tàn cho các dân tộc hồi đầu thập niên 40. Nhờ sự chiến đấu của Ðồng minh các nước chống Phát Xít, gồm có Liên Xô, Hoa Kỳ và Anh, nên mới đánh bại hoàn toàn được quân Phát Xít vào đầu tháng Năm, năm 1945. Trong cuộc chiến thắng vĩ đại đó, Liên Xô đã góp phần quan trọng nhất và cũng là nước bị thiệt hại nặng nề nhất. Theo con số chính thức thì Liên Xô có 27 triệu người chết, trong số đó 11 triệu 300 ngàn người chết trên chiến trường, số thương binh là 18 triệu 400 ngàn người, khoảng 6 triệu người bị bắt làm tù binh (1).

Đông Âu, Thời Cách Mạng Nhung

Lời nói đầu:

Có lẽ xét về sự sụp đổ của chế độ Cộng Sản, chúng ta không chỉ đơn thuần nhìn vào những mặt tiêu cực của nó, có những mặt tích cực trong đó sự đấu tranh của các dân tộc bị Cộng Sản trị là yếu tố đầu tiên.

Thời Kỳ Cách Mạng và Độc Tài Của Lê Nin

Cuộc Cách Mạng Cộng Sản Tháng 10 tại nước Nga xẩy ra vào năm 1917 là kết quả do cuộc Thế Chiến Thứ Nhất, kết quả này mang tính định mệ nh đối với dân tộc Nga. Cuộc cách mạng này diễn ra theo hai giai đoạn. Vào tháng 2 năm 1917, chế độ Sa Hoàng bị lật đổ, đưa tới một thời kỳ có chính quyền cấp tiến và tự do, nhưng sau đó luật pháp và trật tự không được duy trì. Lợi dụng tình trạng hỗn loạn này, các người Mác Xít cứng rắn, tức là các đảng viên Bolsheviks, đã tổ chức một cuộc cách mạng thứ hai vào tháng 10 rồi lập nên chế độ độc tài cộng sản.

UNESCO và Hồ Chí Minh

Bài viết dưới đây trích từ cuốn sách San Sẻ Tình Yêu Thương, viết riêng cho tuổi trẻ trong và ngoài nước của nhà báo Bùi Tín, sẽ ra mắt bạn đọc tháng 9, 2005. Đoạn này là trả lời bạn Phương Nam hỏi nhà báo Bùi Tín khi còn ở Úc, nay ông trả lời chung.

Bùi Tín

Chủ Nghĩa Xã Hội và Lịch Sử

Sự xung đột giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản là một trong những yếu tố của cái nhịp điệu tập trung và phân tán tài sản chúng tôi đã nói trong chương trên (Kinh Tế Và Lịch Sử). Hiển nhiên là giới tư bản đã đóng góp một vai trò kiến tạo trong lịch sử; họ đã gom góp số tiền dành dụm của nhiều người để gây nên một số vốn sinh lợi, bằng cách hứa chia lời cho mỗi người; họ đã xuất vốn để cơ giới hóa kĩ nghệ, canh nông, hợp lí hóa cách thức phân phối sản vật; hậu quả của tất cả hoạt động đó là cả cái khối trao đổi sản phẩm giữa người sản xuất và người tiêu thụ tăng vụt lên, lớn lao chưa từng thấy.

Kinh Tế và Lịch Sử

Karl Marx cho lịch sử là sự tác động của kinh tế: sự cạnh tranh giữa các cá nhân, các tập đoàn, các giai cấp và các quốc gia để dành nhau thực phẩm, nhiên liệu, nguyên liệu và sức mạnh về kinh tế. Các chế độ chính trị, các giáo đoàn giáo hội, các công trình văn hóa, hết thảy đều xây dựng trên sự kiện kinh tế\. Chẳng hạn, chính cuộc cách mạng kĩ nghệ đã lôi kéo theo chế độ dân chủ, chủ nghĩa nữ quyền, sự hạn chế sinh dục, chủ nghĩa xã hội, sự suy tàn của tôn giáo, sự đồi bại của phong hóa và một văn chương thoát li khỏi sự bảo trợ của quí tộc, mà chủ trương hiện thực đã thay thế chủ trương lãng mạn; và sau cùng... cuộc cách mạng kĩ nghệ đã lôi kéo theo quan niệm dùng kinh tế để giải thích lịch sử - tức kinh tế sử quan.

Cải tạo theo phương pháp Pavlov

Pavlov, người cha đẻ của thuyết ‘phản xạ có điều kiện’, đã đi đến khẳng định này : « Con người, không phải là tự nhiên sinh ra mà vậy, đó là một cái gì mình sản xuất ra ». (Les hommes, ça ne naît pas, ça se fabrique)

Cá nhân và xã hội

Chẳng những triết lý phải dựa vào cá nhân mà phát sinh, mà mục tiêu tối hậu của nó cũng là cá nhân. Cá nhân tự nó là mục tiêu của nó rồi chứ không phải là công cụ cho những sáng tạo của tâm trí. Những triết lý xã hội tốt đẹp nhất đều nhắm cái mục tiêu tối cao này là trong một chế độ nào đó, làm sao tạo được những đời sống cá nhân sung sướng nhất. Nếu có những triết lý phủ nhận điều đó thì nó chỉ là sản phẩm của những bộ óc bệnh hoạn, mất quân bình.