Văn minh Nhật Bản thời phong kiến

Văn minh Nhật Bản thời phong kiến: một nền tảng độc lập

Dinh Thang

Nhật Bản thời phong kiến thường bị nhìn nhận qua lăng kính “học trò của Trung Quốc” – một đánh giá không sai nhưng chưa đủ. Nhìn toàn diện hơn, Nhật Bản đã xây dựng một nền văn minh có bản sắc riêng, đặc biệt nổi bật ở những lĩnh vực mà Trung Quốc hay Việt Nam không theo kịp.

Nhóm Lãnh Đạo Thời Kỳ Minh Trị

 

“NHÓM LÃNH ĐẠO” - MỘT ĐẶC ĐIỂM VĂN HÓA - CHÍNH TRỊ NHẬT BẢN THỜI KỲ MINH TRỊ (1868-1912)

 

Huỳnh Phương Anh

Nhật Bản là một quốc đảo có vị trí quan trọng và tầm ảnh hưởng rộng lớn đối với Châu Á nói chung và khu vực Đông Á nói riêng. Những thành công to lớn của Nhật Bản qua những lần cải cách và hiện đại hóa xã hội trong lịch sử đã giúp đất nước này có được những bước tiến nổi bật và vững chắc hơn so với các quốc gia khác trong khu vực. Trong lịch sử Nhật Bản có ba cuộc cải cách được xem là ba cột mốc quan trọng làm thay đổi toàn diện bộ mặt của đất nước. Thứ nhất là vào thế kỷ thứ VII khi Nhật Bản chuyển đổi những chính sách của mình theo mô hình của nhà Tùy và nhà Đường (Trung Quốc), thứ hai là cuộc cải cách Minh Trị vào cuối thế kỷ XIX trước nguy cơ xâm lược của các nước phương Tây và thứ ba là cuộc cải cách vào nửa sau thế kỷ XX giúp Nhật Bản trở thành siêu cường kinh tế lớn thứ hai trên thế giới. Sự thành công vang dội của ba cuộc cải cách này luôn gắn liền với công lao của những nhà lãnh đạo tài ba, đặc biệt là trong cuộc cải cách Minh Trị vào cuối thế kỷ XIX. 

Dân Nhật từ xưa đã lén học Tây Phương

Mặc dù bị Chúa Tokugawa cấm tiếp xúc với người Tây Phương, nhưng từ cả hơn một thế kỷ trước khi phong trào đổi mới xảy ra vào năm 1868, người dân Nhật đã có thể lén học hỏi người Tây Phương. Nhờ sự hiểu biết này mà người Nhật có ý định đổi mới nước Nhật.

Ảnh Hưởng Của Mông Cổ Với Nước Nga

 

Ảnh hưởng của ba thế kỷ cai trị của Mông Cổ với nước Nga.

Đế quốc Mông Cổ đã cai trị nước Nga hơn ba thế kỷ, bắt đầu từ khoảng những năm 1240. Phải đến những năm 1550 thì Sa hoàng Ivan IV (tức Ivan Bạo chúa) mới đánh bại các Hãn quốc cuối cùng còn lại là Astrakhan và Kazan. Riêng hãn quốc Crimea thì còn tồn tại đến tận năm 1783.

Vậy ba thế kỷ này đã tác động đến tiến trình lịch sử của Nga như thế nào? 

Peter Đại Đế Đã Canh Tân Nước Nga Như Thế Nào

Peter đại đế, như chúng ta đều biết, là một trong những Sa hoàng vĩ đại, một trong những nhà cải cách kiệt xuất trong lịch sử Nga.

Khi còn trẻ, Peter Đại đế đã rất ghét một đại công quốc Muscovy kiểu trung cổ. Ông ghét cay ghét đắng văn hoá cổ xưa, cục bộ cùng nỗi sợ đầy tính mê tín dị đoan cũng như sự ngờ vực với phương Tây. Ông có trong mình khí chất của một nhà cách mạng vĩ đại, ông bác bỏ mọi truyền thống Chính thống giáo, ông bận trang phục của Châu Âu, cạo râu và dành nhiều thời gian lui tới khu phố Đức của thành phố Moscow là nơi mà dưới áp lực của Giáo hội, các ngoại nhân buộc phải sống chui lủi.

Afghanistan với hai khuynh hướng văn hóa

Các cô gái Afghanistan, thập niên 1960

Ở Afghanistan, cũng như nhiều nước khác, người dân ở thành thị tiếp xúc với các nền văn hóa khác nên cởi mở hơn, trong khi người dân ở nông thôn thì trung thành với văn hóa cổ truyền của mình.

Nước Nhật Thời Kỳ Đầu Minh Trị

Phái đoàn của Đô Đốc Mỹ Matthew Perry đến ký kết hiệp ước trong đó Nhật mở cửa cho Mỹ vào buôn bán

1. Xoá bỏ thể chế cũ

Qua đầu thế kỷ 19, người Anh đã thay thế người Bồ Đào Nha và người Hoà Lan làm chủ về thương mại tại các vùng biển châu Á và những nguồn lợi buôn bán của người Anh cũng bắt đầu phát triển rầm rộ tại Trung Hoa. Trong khi đó Hoa Kỳ lại chú ý hơn tới Nhật Bản.

Sau khi Đô Đốc Perry đã bắt Nhật Bản phải mở cửa, hai hải cảng của Nhật được dành cho Hoa Kỳ là Shimoda ở cuối bán đảo gần Edo, nơi có toà lãnh sự Hoa Kỳ, và Hakodate, trên đảo phía bắc Hokkaido.

Shibusawa Ei-ichi Thủy tổ của "chủ nghĩa tư bản Nhật"

Người lập ra "giới kinh tài"

Shibusawa Ei-ichi là nhân vật đã có những hoạt động rộng lớn trong thời Minh Trị, đã có quan hệ với rất nhiều xí nghiệp, đã dựng nên hầu hết các ngành nghề sản xuất hiện đại của Nhật Bản.

Các ngành nghề mà Shibusawa đã có quan hệ gồm từ ngân hàng tới đường sắt, vận tải đường biển, xí nghiệp chế tạo, công ty mậu dịch, v.v.. Có thể nói, ông đã dựng nên khoảng năm trăm xí nghiệp lớn trong hầu hết các ngành nghề.

Nước Nhật Thời Kỳ Đầu Minh Trị

 Minh Trị Thiên Hoàng đi kiệu

1. Xoá bỏ thể chế cũ

Qua đầu thế kỷ 19, người Anh đã thay thế người Bồ Đào Nha và người Hoà Lan làm chủ về thương mại tại các vùng biển châu Á và những nguồn lợi buôn bán của người Anh cũng bắt đầu phát triển rầm rộ tại Trung Hoa. Trong khi đó Hoa Kỳ lại chú ý hơn tới Nhật Bản.