Monday, September 28, 2026

Liên Xô Hưng Thịnh Và Đi Xuống


Hãy hình dung một đất nước rộng lớn đến mức trải dài qua 11 múi giờ, từ bờ biển Baltic băng giá xa xôi cho đến tận Thái Bình Dương. Giờ hãy tưởng tượng rằng vào năm 1928, quốc gia ấy về cơ bản là một đất nước của những người nông dân. 80% dân số sống ở các vùng nông thôn, cày cấy bằng công cụ thô sơ làm từ gỗ, đọc sách dưới ánh nến và uống nước lấy từ giếng khơi. Hầu như không có con đường trải nhựa nào bên ngoài các thành phố lớn. Tuổi thọ trung bình chỉ vào khoảng 40 năm. Tỷ lệ người dân biết chữ chỉ có 4%. Xét theo hầu hết các tiêu chí quan trọng, đây là một trong những quốc gia kém phát triển nhất châu Âu. Thế nhưng, chỉ trong vòng một thế hệ, chính đất nước ấy đã phóng vệ tinh đầu tiên lên quỹ đạo, chế tạo vũ khí hạt nhân, sản xuất lượng thép nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên Trái Đất, và khiến cường quốc hùng mạnh nhất thế giới phải khiếp sợ đến mức chi hàng nghìn tỷ đô la chỉ để chạy đua theo kịp.

Sunday, September 27, 2026

Tổ Chức Phi Chính Phủ (NGO)



Tổ chức Phi Chính Phủ còn được gọi là NGO. NGO là chữ viết tắt của tiếng Anh “Non Governmental Organization”.

Một Tổ Chức Phi Chính Phủ (NGO) là một nhóm do người dân tự lập ra để phục vụ xã hội, quần chúng và hoạt động phi lợi nhuận nghĩa là không phải để kiếm tiền làm giàu cho người trong nhóm. Nhóm đó dựa trên cộng đồng, dựa vào sự tham gia đóng góp công sức của người dân trong cộng đồng, nhận được tiền bạc do người dân đóng góp, lấy của thiên hạ làm chuyện thiên hạ.

Wednesday, September 23, 2026

12 Đặc Điểm Của Chế Độ Phát Xít


Chế độ phát xít thường được hiểu là một hình thức chủ nghĩa dân tộc cực đoan, độc đoán và mang tính quá khích. Mặc dù các nhà sử học vẫn tranh luận về định nghĩa chính xác, nhưng các học giả nghiên cứu về chủ nghĩa phát xít — bao gồm Robert Paxton, Stanley Payne và Roger Griffin — đã xác định một nhóm các đặc điểm cốt lõi như sau:


Monday, September 21, 2026

Cách Thức Cộng Sản Lên Nắm Quyền Ở Ba Lan

Hồng Quân Nga tiến vào Vác Xa Va, 17 tháng 1 năm 1945

Đảng Cộng sản Ba Lan đã giành chính quyền tại Ba Lan như thế nào sau năm 1945?

Đảng Cộng sản Ba Lan giành chính quyền sau năm 1945 không phải thông qua một cuộc cách mạng của quần chúng, mà bằng sự kết hợp giữa sự hiện diện quân sự của Liên Xô, việc loại bỏ các đối thủ chính trị bằng vũ lực và các cuộc bầu cử do cộng sản thao túng. 

Hồng Quân Liên Xô dựng ra chính quyền kháng chiến Ba Lan trong khi phe quốc gia Ba Lan đang kháng chiến trong nước Ba Lan và có chính quyền quốc gia lưu vong ở London, Anh Quốc. Sau đó Liên Xô đòi các nước đồng minh phải công nhận chính quyền Ba Lan do Liên Xô dựng lên. Sau đó, Liên Xô bắt phe quốc gia phải lập chính phủ liên hiệp với phe cộng sản. Sau đó, phe cộng sản dùng bạo lực và bầu cử ăn gian để loại phe quốc gia, độc chiếm quyền lực.

 

Saturday, September 19, 2026

Cánh Tả Và Cánh Hữu

 

Hình vẽ Quốc Hội Pháp Assemblé Législative 1791 với phe tả ngồi bên trái và phe hữu ngồi bên phải

Đặc điểm của quan điểm chính trị cánh tả và cánh hữu

Báo chí thường nói đến đảng cánh tả, đảng cánh hữu. Như thế nào thì một đảng được xếp vào loại đảng cánh tả, như thế nào thì một đảng được xếp vào loại đảng cánh hữu? 

Tuesday, September 15, 2026

Những Thay Đổi Ở Trung Quốc Trong Thời Cai Trị Của Mông Cổ



Sự cai trị của Mông Cổ (triều đại nhà Nguyên) đã mang đến những bước ngoặt lớn cho văn hóa Trung Quốc, bao gồm: sự phát triển của nghệ thuật kịch (hí khúc), sự giao thoa trong ẩm thực, sự mở rộng ranh giới lãnh thổ, có sự thúc đẩy giao thương quốc tế qua Con Đường Tơ Lụa, và sự du nhập của tôn giáo cũng như sự du nhập kỹ thuật từ phía Tây.

Monday, September 14, 2026

Vì Sao Mỹ Không Đánh Cộng Sản Nam Tư?

Belgrade, thủ đô Nam Tư

 

Cả Việt Nam và Nam Tư đều là các nước theo chủ nghĩa cộng sản, nhưng tại sao Mỹ lại đem quân can thiệp vào Việt Nam mà không đem quân vào Nam Tư?

Nam Tư và Việt Nam đều là các nước cộng sản, nhưng hai nước là hai loại hình nhà nước cộng sản hoàn toàn khác nhau ở những vị trí chiến lược trên địa cầu hoàn toàn khác nhau. Mỹ đã đối xử khác nhau với Nam Tư và Việt Nam vì lý do đó.

Monday, September 7, 2026

Cái Cường Của Người Phương Nam


Tử Lộ hỏi thế nào là cường.

Khổng Tử nói: "Cái cường của phương Nam là thế nào? Cái cường của phương Bắc là thế nào? Hay cái cường của ngươi là thế nào?

Lấy khoan dung nhu hòa mà dạy bảo người, không báo thù kẻ vô đạo - đó là cái cường của phương Nam, người quân tử ở vào đó.

Nằm trên áo giáp sắt, gối lên binh khí mà chết không chán - đó là cái cường của phương Bắc, kẻ cường giả ở vào đó."

Friday, September 4, 2026

Lý Do Khiến Philippines Chậm Công Nghiệp Hóa


Tại sao sự gia tăng dân số và đô thị hóa ở Philippines trong thế kỷ 20 lại không tạo ra một tầng lớp thương gia hùng mạnh và quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng như các nước châu Âu trong thế kỷ 17 và 18?

Sự tăng trưởng dân số và đô thị hóa ở Philippines và châu Âu thế kỷ 17-18 trông khá giống nhau trên biểu đồ, nhưng cơ chế kinh tế đằng sau chúng lại hoàn toàn trái ngược.

Ở châu Âu, đô thị hóa tạo ra công nghiệp hóa. Ở Philippines, đô thị hóa là kết quả của sự thất bại trong công nghiệp hóa.

Vì Sao Philippines Nghèo?




Những lý do nào khiến Philippines nghèo và lạc hậu hơn so với Hàn Quốc và Đài Loan?

Khoảng cách giữa Philippines và Hàn Quốc/Đài Loan là một trong những sự khác biệt được nghiên cứu nhiều nhất trong kinh tế phát triển, bởi vì vào những năm 1950 và đầu những năm 1960, họ bắt đầu từ những vị trí tương tự. Năm 1960, Philippines có GDP bình quân đầu người cao hơn Hàn Quốc và Đài Loan. Sự khác biệt này đến từ sự kết hợp của chính sách, thể chế và địa lý, chứ không phải do một nguyên nhân duy nhất.

 

Tuesday, September 1, 2026

Vì Sao Singapore Tiến Nhanh Hơn Các Nước Đông Nam Á Khác?


Những yếu tố nào khiến Singapore phát triển nhanh hơn các quốc gia Đông Nam Á khác?

Singapore đã từ một hòn đảo nghèo nàn bị tách khỏi Malaysia năm 1965 trở thành nền kinh tế cạnh tranh nhất thế giới chỉ trong một thế hệ. Đó không phải là một yếu tố đơn lẻ — mà là một hệ thống được xây dựng trên nền tảng vị trí địa lý thuận lợi.

 

Monday, August 31, 2026

Nước Xã Hội Chủ Nghĩa Nào Có Mức Sống Cao?


Trước năm 1991, những yếu tố kinh tế, xã hội và văn hóa nào đã góp phần tạo nên năm quốc gia Đông Âu có mức sống cao nhất, bao gồm cả Liên Xô?

Trước năm 1991, mức sống trong khối các nước xã hội chủ nghĩa không đồng đều. Theo hầu hết các thước đo gián tiếp - GDP bình quân đầu người, sở hữu ô tô, diện tích nhà ở, tiêu thụ calo, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh - năm quốc gia này đều đứng đầu:

1. Đông Đức (Cộng hòa Dân chủ Đức)

2. Tiệp Khắc

3. Hungary

4. Liên Xô

5. Ba Lan 

 

Thặng Dư Thương Mại Với Mọi Nước


Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Mỹ có cán cân thương mại thâm thủng với nước khác có nghĩa là Mỹ bị nước khác lợi dụng và muốn dùng thuế quan đánh trên hàng hóa các nước khác để làm cho Mỹ có cán cân thương mại thặng dư với mọi nước trên thế giới.

Liệu chiến lược duy trì thặng dư thương mại với tất cả các quốc gia có khả thi và có lợi cho Mỹ hay không?

Friday, August 28, 2026

Yếu tố nào khiến cho Đài Loan thành công về kinh tế?



Thành công của Đài Loan không phải là may mắn, mà là một chuỗi chiến lược cực kỳ kỷ luật, gọi là Kỳ tích Đài Loan. Từ một hòn đảo nông nghiệp nghèo, siêu lạm phát cuối những năm 1940, họ đã tăng trưởng trung bình trên 9%/năm từ 1960-1980 và trở thành 1 trong 4 con hổ châu Á.

Wednesday, August 19, 2026

Nỗi Bất Hạnh Đời Tôi


Đôi lời vào truyện: Tôi tên Nguyễn Bá Quang, là một sĩ quan QLVNCH cấp bậc Đại Úy thuộc đơn vị 101 P2/Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH. Ở tù CSVN tại trại tù Tiên Lãnh, Quảng Nam, Đà Nẵng suốt hơn 12 năm. Qua Mỹ với diện H.O.5 năm 1991. Hiện cư ngụ tại Califonia. Trong thời gian tôi ở tù chưa được thả, gia đình vợ con tôi vượt biển tìm tự do tại Cà Mau tỉnh Minh Hải. Trong chuyến vượt biển hãi hùng ngày 22.2.1985 vợ và sáu người con trai của tôi đã bỏ xác trên biển cả vì bọn hải tặc làm đắm thuyền. Ngoài ra còn có cả nhạc phụ của tôi và các em vợ cùng các cháu đã chết một cách tức tưởi trên chuyến tàu đau thương ấy. Chỉ còn sống sót người con gái yêu thương của tôi tên Thùy Nhiên và dì ruột của cháu là Phạm Thị Sa.

Koh Kra Hòn Đảo Máu Và Nước Mắt


Nước Mắt Biển Đông

Koh Kra – Hòn Đảo Máu Và Nước Mắt

Địa Ngục Trần Gian

Những thảm cảnh kinh hoàng và hãi hùng trên biển Thái Lan không ngừng xảy đến với những thuyền nhân Việt Nam trên đường vượt biển tìm Tự Do sau ngày tang thương 30-4-1975. Một trong những thảm cảnh này được phanh phui do những nhân chứng đã được cứu thoát qua những biến cố kinh hoàng khủng khiếp trong 21 ngày tại đảo Koh Kra do bọn hải tặc Thái Lan gây ra.

Sunday, August 16, 2026

Cai Trị Theo Pháp Luật


Cai trị theo pháp luật và cai trị bằng pháp luật có khác nhau hay không? Nhiều người cho rằng không có gì khác nhau. Trong tiếng Anh, “Rule of Law” và “Rule by Law” có ý nghĩa khác nhau.

“Rule of Law” là sự cai trị theo pháp luật. Pháp luật qui định như thế nào thì xử đúng y như vậy.

“Rule by Law” là dùng pháp luật để cai trị. Dùng pháp luật để cai trị là dùng luật để thưởng phạt dân, vận dụng luật vào việc cai trị sao cho có lợi cho người cầm quyền.

 

Wednesday, August 12, 2026

Đối Lập Chính Trị

 

Giáo sư Nguyễn Văn Bông (1929 - 1971)

I. Định Nghĩa Và Các Quan Niệm Về Đối Lập

Nói đến Dân Chủ là chúng ta nghĩ ngay đến vấn đề đối lập, mà đối lập là gì? Và được quan niệm như thế nào?

A. Định Nghĩa

Chúng ta đã dùng nhiều danh từ đối lập. Mà đối lập là gì? Thế nào là đối lập? Đứng về phương diện lịch sử mà suy xét, đối lập phát sinh ở sự thực hành chính trị và liên quan đến lịch trình biến chuyển của chế độ Đại Nghị. Nói đến đối lập tức là nói đến cái gì ở ngoài đa số, ngoài chính phủ. Đối lập là khía cạnh nghị viện của vấn đề. Ý niệm đối lập cần phải được phân tích rõ ràng hơn nữa để phân biệt nó với những hiện tượng tương tự. Đối lập có ba đặc điểm: Một sự bất đồng về chánh trị, có tánh cách tập thể và có tính cách hợp pháp.

Saturday, August 8, 2026

Pháp Trị Và Pháp Quyền


Cuộc viếng thăm của Tổng Thống Clinton vào tháng ll năm 2000 đã cho chúng ta thấy rõ hai điều. Một là nhóm lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam hoàn toàn miễn cưỡng và hậm hực khi ở vào hoàn cảnh phải tiếp đón Tổng Thống Hoa Kỳ. Hai là quần chúng Việt Nam đã quay lưng lại với chế độ Cộng sản khi họ chào đón ông bà Clinton như một biểu tượng của tự do dân chủ, bằng tất cả tình cảm nồng nhiệt.  Thái độ quay lưng lại của quần chúng Việt Nam hàm chứa ý nghĩa rằng đa số quần chúng bất hợp tác với chế độ, số quần chúng còn lại, tích cực hơn, đang tìm đường giải thể chế độ. Ðối diện với tình huống buồn thảm vừa nói guồng máy tuyên truyền của  Cộng Sản Việt Nam  tung vào dư luận hai luận cứ:

Wednesday, August 5, 2026

Cái Chết Của Sử Gia Phạm Văn Sơn


Trước năm 1975, ở miền Nam, ông Phạm Văn Sơn là một trong rất ít những vị viết sử. Bộ sử được nhiều người biết đến nhất của ông là bộ Việt Sử Tân Biên. Tôi hân hạnh được làm việc dưới quyền chỉ huy của ông từ năm 1958 đến 1960. Thời gian này ông mang cấp bậc Thiếu tá, giữ chức vụ Chỉ huy trưởng trường Quân Báo & Chiến Tranh Tâm Lý Cây Mai; tôi mang cấp bực Trung úy, là huấn luyện viên và sĩ quan an ninh của Trường. Chính trong thời gian này, ông đã tu chỉnh bộ sử nói trên và cho tái bản.

Những thì giờ nhàn rỗi, tôi đã tình nguyện giúp ông. Tôi được ông giới thiệu đến gặp ông Lê Ngọc Trụ, công chức làm việc ở Thư Viện Quốc Gia - lúc đó còn nằm trên đường Gia Long - để nhờ hướng dẫn sưu tầm tài liệu.